Vrouwenmanieren in een mannencultuur

man vrouw communicatieAls vrouw voorbijgestreefd door een man.
Jaren geleden werkte ik bij een trainingsorganisatie waar het opleidingssysteem grotendeels bestond uit het meelopen met ervaren trainers. Om zodoende de training stukje bij beetje zelf goed onder de knie te krijgen. Ik was al een tijdje bezig met het opleidingstraject van één van de grote trainingen, toen ik gezelschap kreeg van een mannelijke medestudent. Omdat de regel was dat degene die ‘voorop liep’ altijd de eerste keuzes en kansen kreeg, maakte ik me daar verder niet druk over.

Tot mijn verbijstering bleek ik een half jaar later voorbijgestreefd te zijn door deze mannelijke student, waardoor mijn eigen doorgroeimogelijkheden binnen de organisatie ineens drastisch beperkt werden. Ik heb nog wel een poging gedaan om via een andere route hetzelfde resultaat te bereiken, maar dat leverde weinig op. Ik verliet uiteindelijk boos en teleurgesteld de organisatie en koos vervolgens voor een bedrijf met een kleiner team en meer mogelijkheden om me te ontwikkelen.

Vrouwen verlaten organisaties uit onvrede met de cultuur.
Uit de gesprekken die ik jarenlang voerde met mensen die zich bezig houden met diversiteit in grote organisaties, krijg ik de indruk dat dit een veel voorkomend verschijnsel is. Vrouwen verlaten de organisatie, niet zozeer vanwege een gebrek aan ambitie, maar om over te stappen naar bedrijven waar ze wel voor elkaar krijgen wat ze graag willen. Op een manier die aansluit bij hun behoefte.

Wat doen mannen en vrouwen dan anders?
Toen ik in die opleidingssituatie zat, had ik geen idee waardoor het kwam dat ik ineens mijn positie verloor. Ik deed naar mijn idee alles wat ik moest doen om verder te komen. Ik bereidde me goed voor, had veelvuldig overleg met de trainer bij wie ik in opleiding was en nam taken op me die belangrijk waren om de organisatie draaiende te houden.
Mijn mannelijke medestudent, laat ik hem voor het gemak de naam Peter geven, pakte het anders aan. Peter bereidde zich ook goed voor, maar had vooral veelvuldig overleg met de hoogste baas en veel minder met zijn directe opleider. Peter keek bij het oppakken van taken niet naar wat het meeste prioriteit had om de organisatie draaiende te houden, maar naar wat door de hoogste baas belangrijk werd gevonden. Hij schoof aan bij belangrijke overleggen in de organisatie en bracht zijn ideeën vaak met een hoop bombarie.

Niet zelden verzuchtte het (verder volledig vrouwelijke) team van medewerkers “oh nee, daar heb je hem weer” als Peter binnen kwam. Maar hoewel Peter zich met zijn gedrag zeer impopulair maakte bij de uitvoerende medewerkers, had hij veel succes bij de (mannelijke) leiding van de organisatie. Opleiders werden door hun baas gestimuleerd om Peter toch vooral veel kansen te geven (en werden er op aangesproken als ze het niet deden), want “die jongen had het in zich om groot te worden”.

Andere culturen, andere regels.
En hoewel ik toen dit speelde zowel Peter als mijn baas wel kon schieten, begrijp ik inmiddels dat dit weinig met persoonlijkheid en veel met cultuur te maken heeft. Ik werkte volgens de regels van het vrouwensysteem. Dat betekent goed je best doen, loyaal zijn aan de mensen waar je het meeste mee te maken hebt en werken aan de gemeenschappelijke doelen. Als je dat consequent doet binnen een vrouwelijke cultuur, word je vanzelf gevraagd om meer verantwoordelijkheden op je te nemen. Peter werkte volgens de regels van het mannensysteem. Dat betekent zorgen dat je opvalt, loyaal zijn aan de leider van de groep en werken aan de doelen van de leider. Als je dat consequent doet binnen een mannelijke cultuur, kom je vanzelf hoger op de hiërarchische ladder te staan.

Hoe kunnen vrouwen zich aanpassen aan een mannencultuur?
Vrouwen maken nog niet zo heel erg lang deel uit van de arbeidsmarkt (in 1980 was slechts 30% van de vrouwen aan het werk, inmiddels is dat 70%). Het is dan ook logisch dat binnen de meeste organisaties een mannelijke cultuur heerst. Voor veel vrouwen is het lastig om zich aan te passen aan die cultuur. Allereerst zijn ze niet gewend om zich te gedragen volgens de regels van het mannensysteem. Maar er is ook iets anders aan de hand. Zoals Peters impopulariteit onder vrouwen liet zien, gaat het daarnaast om gedrag dat veel vrouwen hartgrondig verafschuwen.

Als je als vrouw hetzelfde statusgerichte gedrag als mannen inzet, maak je je niet populair bij andere vrouwen. Ook de meeste mannen reageren weinig positief als hun eigen haantjesgedrag ineens van een vrouw komt.

De uitdaging van de hedendaagse carrièrevrouw is daarom zichzelf te profileren op een manier die aansluit bij de mannelijke cultuur, maar niet precies hetzelfde is. Wel de zichtbaarheid, maar op een minder concurrerende manier. Wel leiding nemen, maar niet volledig boven een ander gaan staan. Je eigen doelen nastreven, zonder het gemeenschappelijke uit het oog te verliezen. Voor mannen kan dit trouwens evengoed een vruchtbare manier van werken zijn. Want ook Peter verliet – na een korte succesvolle carrière – uiteindelijk boos en teleurgesteld de organisatie. Omdat de hoogste baas hem niet als partner wilde. Want ja, twee alfamannetjes op één rots, dat werkt dus ook niet.

 

Geplaatst in Sylvie's Blog