Al jarenlang werk ik met een model voor communicatiestijlen, afkomstig van twee Amerikaanse communicatietrainers*, dat ik zelf enigszins heb aangepast en de ‘klik-factor’ heb gedoopt. Het gaat uit van vier verschillende basisstijlen en het is (als je alle mogelijke mengvormen achterwege laat) een model dat makkelijk uit te leggen en snel toepasbaar is. Ik gebruik het model dan ook heel vaak: in coachsessies, in trainingen, ik heb er zelfs een volledige workshop over. Het is altijd een succes en vaak een eye-opener voor mensen.

In de loop van de jaren begon me iets op te vallen aan het model. Naast gemengde groepen, had ik ook regelmatig te maken met groepen die alleen uit vrouwen bestonden. En ik merkte dat in vrouwengroepen bepaalde stijlen altijd oververtegenwoordigd waren.

 

Eerst dacht ik dat het aan de beroepsgroep lag. Ik heb een tijdlang veel in de zorgsector en het onderwijs gewerkt en zoals bij elke branche trekt dat werk een bepaald soort mensen aan, wat je terug ziet in een gelijke manier van communiceren. Maar ook toen ik in meer commerciële omgevingen met vrouwen ging werken, bleef de oververtegenwoordiging bestaan. Zelfs vrouwen die ik als trainer anders inschatte, herkenden zichzelf het meest in die blijkbaar ‘typisch vrouwelijke’ stijlen. Toen begon ik te twijfelen aan de test die ik gebruikte.

 

Dat is nu ongeveer een jaar geleden en inmiddels weet ik beter. Het ligt niet aan de test en ook niet aan de branche. Mannen en vrouwen communiceren heel anders. En dat niet alleen, ze denken ook anders en stellen andere prioriteiten. Zo anders, dat je kunt spreken van een mannelijke en een vrouwelijke communicatiestijl. Waar ik overigens meteen bij moet zeggen dat niet alle vrouwen een vrouwelijke stijl hanteren en niet alle mannen een mannelijke stijl. Er zijn uitzonderingen. Maar dat neemt niet weg dat de meeste mannen en vrouwen keurig voldoen aan de stijl van hun eigen sexe.

 

Eén van de lastigste dingen waar je mee te maken krijgt bij dit onderwerp, is dat op individueel niveau twee mannen of twee vouwen net zoveel van elkaar kunnen verschillen als een man en een vrouw van elkaar verschillen. Veel mensen geloven in eerste instantie dan ook niet dat er zoiets bestaat als een man-vrouw verschil in communicatie. Zeker niet op de werkvloer, waar uiteindelijk alleen het resultaat telt en het dus niet uit zou moeten maken of dat door een vrouw of een man wordt behaald.

 

Maar ga je kijken naar mannen en vrouwen als groep, dan zie je steeds dezelfde dingen terug komen. Nog niet eens zozeer in het uiteindelijke resultaat dat ze behalen, maar in de route die ze nemen om het resultaat te bereiken.

 

Een voorbeeld. Een tijd geleden was ik aanwezig bij een vergadering. Het team bestond uit precies evenveel mannen als vrouwen. Op de agenda stond o.a. een klacht die was binnengekomen. De klacht op zichzelf was enigszins discutabel en bij het bespreken gebeurde er iets interessants in het team. De drie mannen reageerden op dezelfde manier: hier moeten we niet te veel tijd aan besteden, de klacht is onzin en deze persoon past zich maar aan. De drie vrouwen reageerden ook op dezelfde manier, ze gingen alle drie proberen zich te verplaatsen in de klager: wat zou de aanleiding geweest kunnen zijn, zat er een kern van waarheid in, hoe zag het er uit vanuit het perspectief van de klager?

 

Uiteindelijk verklaarden ze de klacht unaniem ongegrond en namen ze een beslissing over hoe deze af te handelen. Maar ik kan me voorstellen dat de mannelijke helft van het team vond dat de vrouwen veel te veel tijd aan dit geneuzel besteed hadden, terwijl de vrouwelijke helft van het team van mening was dat de mannen veel te kort door de bocht dreigden te gaan.

 

Zolang ze beiden met een even groot aantal zijn, houdt het elkaar heel mooi in evenwicht: de mannelijke kant zorgt voor de benodigde actie, de vrouwelijke kant voor de benodigde reflectie. Slaat de balans door naar één van beide kanten, bijvoorbeeld in een team met vooral vrouwen of juist vooral mannen, dan wordt vaak ook de manier van besluitvorming eenzijdig. En zo zijn er nog een heleboel andere verschillen, waar je zakelijk je voordeel mee kunt doen als je er meer van weet.

 

Ik vind het in elk geval een erg boeiend onderwerp, waar ik inmiddels ook trainingen in geef. Dat doe ik niet alleen, want dit onderwerp vereist natuurlijk een vrouwelijke èn een mannelijke benadering. Samen met collega-trainer Sandor Barsony – die ook al jaren een goede vriend van me is - heb ik een ontzettend leuk trainingsconcept ontworpen met humor, drama en videoregistraties om de verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke communicatiestijlen duidelijk te maken.

 

Ik vind het ook een heerlijk onderwerp om over te schrijven. Mijn goede voornemen voor 2012 is dan ook om wat schrijven betreft dit jaar iets minder vrouwelijke reflectie en iets meer mannelijke actie toe te passen. Je mag me er aan houden.

 

Wil je regelmatig een artikel in je mailbox ontvangen? Neem dan een abonnement op de Passie Kompas nieuwsbrief